NASA, havacılık araştırmalarında kullanacağı X-70 Fractal adlı yeni deneysel uçağını duyurdu. İnsanlı uçuşlar gerçekleştirebilecek şekilde tasarlanan araç, gelişmiş uçuş kontrol sistemlerinin, manevra kabiliyetlerinin ve yeni teknolojilerin gerçek uçuş koşullarında denenmesini sağlayacak.
Ancak duyurunun ardından uçağın teknik özelliklerinden çok NASA'nın tercih ettiği tanıtım görseli konuşulmaya başlandı. Kurum, X-70'in gerçek fotoğrafını paylaşmak yerine yapay zekayla hazırlanmış bir görsel yayımlayınca sosyal medyada eleştirilerin hedefi oldu.
Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nde düzenlenen UP.Summit etkinliğinde tanıtılan X-70 Fractal, NASA'nın deneysel uçak programının yeni üyelerinden biri. Kurum, uçağın tasarımıyla ilgili ayrıntıları şimdilik sınırlı tutsa da projeyi havacılık araştırmaları açısından yeni bir dönemin başlangıcı olarak nitelendiriyor.
NASA Başkanı Jared Isaacman, X-70 Fractal'ın yüksek performanslı, insanlı bir araştırma platformu olacağını belirtti. Isaacman'a göre uçak, gelişmiş uçuş kontrol teknolojilerinin ve yeni manevra sistemlerinin laboratuvar ortamı yerine doğrudan gökyüzünde sınanmasına hizmet edecek.
Projenin en önemli özelliklerinden biri de modüler tasarımı. X-70'in hem iç hem de dış bölümündeki deneysel yükler kısa sürede değiştirilebilecek. Böylece araştırmacılar, farklı deneyler arasında uzun hazırlık süreçlerine ihtiyaç duymadan çalışmalarını sürdürebilecek. İlgili çözümler: dijital dönüşüm
Isaacman, bu esnekliğin NASA ekiplerinin daha sık uçuş gerçekleştirmesini ve deneylerden daha hızlı sonuç almasını sağlayacağını düşünüyor. Ayrıca uçağın NASA bünyesindeki ilk uçuşunun önümüzdeki iki yıl içinde gerçekleşmesini beklediklerini açıkladı, "insanların NASA'ya gelmesinin nedeni bu: İnşa etmek, öğrenmek ve hepsinden önemlisi uçmak" sözleriyle projenin önemini vurguladı.
NASA'nın yeni uçağı hangi özelliklere sahip?
X-70 Fractal'ın bütün teknik ayrıntıları henüz açıklanmadı. Buna karşılık NASA'nın paylaştığı ilk bilgiler, uçağın performansı ve taşıma kapasitesi hakkında fikir veriyor. Açıklanan özellikler şöyle:
Deneysel yük kapasitesi: Yaklaşık 907 kilogram
Kalkış ağırlığı: Yaklaşık 4.536 kilogram
Seyir hızı: Mach 0,75
Maksimum irtifa: Yaklaşık 13.716 metre
Menzil: Yaklaşık 2.778 kilometre
Uçuş düzeni: İnsanlı
X-70 Fractal'ın Mach 0,75 seviyesindeki seyir hızı, Boeing 737 gibi ticari yolcu uçaklarının uçuş hızına yakın. Ancak X-70'in temel amacı yolcu taşımak değil, yeni havacılık teknolojilerini gerçek uçuş koşullarında test etmek.
Yaklaşık 907 kilogramlık deneysel yük kapasitesi de bu amaç doğrultusunda kullanılacak. Farklı sistemlerin uçağa yerleştirilip çıkarılabilmesi, aynı platform üzerinde birbirinden bağımsız araştırmalar yapılmasına olanak sağlayacak.
NASA, uçağın teknik tasarımıyla ilgili başka ayrıntılar paylaşmadığı gibi projenin maliyetini ve kesin uçuş tarihini de açıklamadı.
Gerçek fotoğraf yerine yapay zeka görseli paylaşılması tepki çekti
X-70 Fractal'ın tanıtımında en fazla tartışılan konu, NASA'nın uçağı nasıl gösterdiği oldu. Kurum, yeni deneysel aracının gerçek görüntülerini yayımlamak yerine yapay zekayla oluşturulmuş bir görsel kullanmayı tercih etti. Bu seçim, özellikle NASA'nın yeni uçaklarını yakından takip eden sosyal medya kullanıcılarından tepki aldı. İlgili çözümler: çok kategorili ilan sitesi
X platformunda bir kullanıcı, "NASA, bir uçak tanıtacaksanız en azından uçağı gösterin" diyerek eleştirisini dile getirdi. Bir başkası ise gerçek fotoğraf paylaşılmayacaksa neden fotoğraf yayımlanmış gibi davranıldığını sorguladı.
Bazı kullanıcılar durumu mizahi bir dille karşıladı. Yapılan yorumlardan birinde NASA'nın gizli uçak tanıtımlarının Batman filmlerinin fragmanlarına benzemeye başladığı söylendi. İlgili çözümler: gayrimenkul sitesi kurma
NASA'nın X-70'in gerçek görünümünü neden paylaşmadığına ilişkin ayrıntılı bir açıklama bulunmuyor. Uçağın tasarımına yönelik bilgilerin de sınırlı tutulması, tanıtımın ardından merak edilen soruların önemli bir bölümünü yanıtsız bıraktı.
NASA'nın deneysel uçakları uzun bir geçmişe sahip
X-70 Fractal, NASA'nın havacılık teknolojilerini geliştirmek için kullandığı deneysel uçak programının yeni bir parçası. Bu programın geçmişi, ses hızının aşılmasının henüz büyük bir mühendislik hedefi olduğu yıllara kadar uzanıyor. İlgili çözümler: oto i̇lan scripti pro
1947 yılında Bell X-1, ses duvarını aşan ilk uçak olarak tarihe geçti. Uçak, yaklaşık 1.127 km/sa hıza ulaşarak havacılık tarihinde önemli bir dönüm noktasına imza attı. Ardından gelen X-15 ise çok daha yüksek hızlara erişti. 1967 yılında saatte yaklaşık 7.274 kilometreye, yani Mach 6,7 seviyesine ulaşan deneysel uçak, bugün de geçerliliğini koruyan bir hız rekoru kırdı.
NASA'nın daha yakın tarihli projelerinden X-59 ise ses üstü uçuşlarda ortaya çıkan gürültünün azaltılmasına odaklanıyor. Concorde'un halefi olarak anılan bu deneysel uçak, ses hızının üzerinde uçarken oluşan gürültü sorununa yönelik yeni teknolojileri sınamak amacıyla geliştirildi. X-59'un ilk kez ses hızını aşarak yaklaşık 1.150 km/sa hıza ulaştığı da açıklandı.
NASA Araştırma ve Teknoloji Görev Müdürlüğü bünyesindeki Havacılık Bölümü Direktörü Laurie Grindle, kurumun onlarca yıldır X serisi uçaklardan yararlandığını hatırlattı. Grindle'a göre yeni bir deneysel uçağın programa katılması, havacılık araştırmalarını hızlandırmak açısından heyecan verici bir gelişme.
X-70 Fractal da bu geçmişin üzerine inşa edilecek. NASA'nın açıkladığı takvim gerçekleşirse uçak, önümüzdeki iki yıl içinde kurum bünyesindeki ilk uçuşunu yapacak. Ancak gerçek tasarımının ne zaman gösterileceği, hangi teknolojilerin ilk olarak test edileceği ve projenin toplam maliyeti henüz bilinmiyor. İlgili çözümler: i̇lan scripti v9
Kaynak: Chip Online
