Bir otomobilin alev alması, ister benzinli ister elektrikli olsun, ciddi bir tehlike demek. Ancak elektrikli araçlarda kullanılan büyük lityum iyon bataryalar, yangına müdahale eden itfaiye ekiplerini çok daha farklı bir sorunla karşı karşıya bırakabiliyor. Batarya paketlerindeki sıcaklık yaklaşık 1000 santigrat dereceye ulaşabilirken, alevleri söndürmek için gereken su miktarı da geleneksel otomobillerin çok üzerine çıkabiliyor.
Benzinli veya dizel bir araç yangınını söndürmek için yaklaşık 1892 ila 3785 litre su yeterli olabilirken, elektrikli otomobillerde bu miktar on binlerce litreye ulaşabiliyor. Hatta bazı olaylarda yüz bin litre sınırının da aşıldığı görülüyor. Bunun nedeni yalnızca bataryaların çok yüksek sıcaklıklara ulaşması değil, yangının hücrelerin içinde devam edebilmesi ve söndürülmüş gibi görünen bir bataryanın yeniden alev alabilmesi. İlgili çözümler: emlak i̇lan scripti v9
Bir elektrikli araç yangını için ne kadar su gerekiyor?
Elektrikli otomobil yangınlarını söndürmek için gereken su miktarına ilişkin tek bir standart değer yok. Bataryanın büyüklüğü, hasarın boyutu ve yangının ne kadar ilerlediği gibi etkenler müdahaleyi değiştirebiliyor. Ancak yaşanan bazı olaylar, itfaiye ekiplerinin karşılaşabileceği zorluğun boyutunu gösteriyor. İlgili çözümler: özel yazılım
En dikkat çekici örneklerden biri, kaza sonrasında alev alan bir Tesla Semi elektrikli kamyon. Bu araçtaki yangına müdahale sırasında yaklaşık 189 bin 270 litre su kullanıldı. Bir otomobil yangınında alışılmış miktarların çok üzerine çıkan bu tüketim, büyük batarya paketlerinin soğutulmasının ne kadar güç olabileceğini ortaya koyuyor.
2023 yılında ABD'nin Massachusetts eyaletine bağlı Wareham kentinde yaşanan bir başka olayda, elektrikli araç yangınını söndürmek için 41 bin 639 litreden fazla su harcandı. New Hampshire eyaletinin Bedford kentindeki bir kazada ise itfaiyeciler alevleri kontrol altına almak için 22 bin 712 litreden fazla su kullanmak zorunda kaldı.
Connecticut eyaletinin Stamford kentinde meydana gelen Tesla yangınında da benzer bir tablo ortaya çıktı. İtfaiye ekipleri, 40 dakika boyunca aralıksız olarak dakikada yaklaşık 2271 litre su kullandı. Bu değerler, yangına müdahale sırasında ne kadar yoğun bir soğutma işlemi gerektiğini gösteriyor.
Tesla'nın Model S için hazırladığı acil durum müdahale kılavuzunda da batarya yangınlarının söndürülmesi için önemli miktarda su gerekebileceği açıkça belirtilmiş durumda. Şirket, batarya paketinin doğrudan soğutulması amacıyla yaklaşık 11 bin 356 ila 30 bin 283 litre su kullanılmasının gerekebileceğini ifade ediyor. İlgili çözümler: müşteri yönetim sistemi
Bu örnekler, elektrikli araç yangınlarında benzinli veya dizel otomobillere kıyasla 5 ila 10 kat daha fazla su kullanılabildiğini gösteriyor. Bununla birlikte tüketim, yangının koşullarına bağlı olarak bu aralığın çok üzerine de çıkabiliyor.
Batarya yangınlarını söndürmek neden bu kadar zor?
Elektrikli araç yangınlarına müdahaleyi güçleştiren temel sorun, lityum iyon bataryalarda ortaya çıkabilen termal kaçak süreci. Bataryanın içindeki bir hücre hasar gördüğünde veya aşırı ısındığında, kendi kendini besleyen bir ısınma reaksiyonu başlayabiliyor. İlgili çözümler: otomasyon yazılımı
Bu süreçte hücrenin sıcaklığı hızla yükselirken açığa çıkan ısı, yanındaki hücreleri de etkileyebiliyor. Böylece başlangıçta sınırlı bir bölgede ortaya çıkan sorun, batarya paketinin diğer bölümlerine yayılan zincirleme bir reaksiyona dönüşebiliyor.
İtfaiyeciler açısından en büyük güçlüklerden biri, aracın dışındaki alevlerin söndürülmesinin bataryadaki reaksiyonun durduğu anlamına gelmemesi. Bataryanın içinde yoğun ısı üreten hücreler, dışarıdan bakıldığında yangın kontrol altına alınmış gibi görünse bile tehlike oluşturmaya devam edebiliyor.
Üstelik lityum iyon bataryalarda kullanılan katot malzemeleri yüksek sıcaklıklarda oksijen açığa çıkarabiliyor. Bu durum, yangının yalnızca dışarıdan alınan oksijene bağımlı olmadan da devam etmesine neden olabiliyor.
Hasarlı hücrelerden çıkan yanıcı gazlar ve devam eden ısı üretimi, çevredeki diğer hücrelerin de tutuşmasına yol açabilir. Dolayısıyla bir elektrikli araç yangınında yalnızca görünen alevleri ortadan kaldırmak yeterli değil. Bataryanın yeniden alev almasını önlemek için içerideki sıcaklığın da kontrol altına alınması gerekiyor.
Yangın söndükten sonra bile su kullanılmaya devam ediliyor
Elektrikli araç bataryalarının soğutulması, yangına müdahalenin en önemli aşamalarından biri. İtfaiye ekiplerinin, batarya sıcaklığı 80 santigrat derecenin altına düşene kadar soğutma işlemine devam etmesi gerekebiliyor. Amaç, hücrelerin yeniden termal kaçak sürecine girmesini ve yangının tekrar başlamasını önlemek.
Ancak batarya paketlerinin fiziksel yapısı da bu işlemi zorlaştırıyor. Elektrikli otomobillerde hücreler, dış etkenlerden korunmaları için dayanıklı metal muhafazaların içine yerleştiriliyor. Normal kullanım sırasında güvenlik sağlayan bu koruyucu yapı, yangın anında suyun doğrudan aşırı ısınmış hücrelere ulaşmasını engelleyebiliyor. İlgili çözümler: emlak ilan sitesi
Bu nedenle itfaiyeciler, batarya paketini yeterince soğutabilmek için uzun süre boyunca büyük miktarda su kullanmak zorunda. Dışarıdan yapılan müdahale, muhafazanın içindeki bütün hücreleri aynı hızda soğutamadığı için işlem uzayabiliyor.
Elektrikli araç yangınlarında görülen yüksek su tüketiminin arkasında da büyük ölçüde bu durum var. İtfaiyeciler yalnızca alevleri söndürmeye değil, batarya paketinin içindeki ısıyı düşürmeye ve yeniden tutuşma riskini azaltmaya çalışıyor. Bu yüzden yangın görünürde sona erse bile bataryanın güvenli sıcaklığa ulaşması için müdahalenin devam etmesi gerekebiliyor.
Kaynak: Chip Online
