Kıtalar arasında gönderilen internet verilerinin büyük bölümü, uzaydaki uydular yerine okyanusların dibine döşenmiş fiber optik kablolardan geçiyor. Binlerce kilometre boyunca uzanan bu hatlar, modern iletişimin görünmeyen altyapısını oluşturuyor. Peki devasa okyanusları aşan kablolar deniz tabanına nasıl yerleştiriliyor ve zarar gördüklerinde nasıl onarılıyor?
Deniz altından iletişim sağlama fikri yeni değil. İlk transatlantik telgraf kablosu 1858 yılında döşendi. O dönemlerde elektrik sinyalleri taşıyan kabloların yerini bugün çok daha yüksek miktarda veri aktarabilen fiber optik sistemler aldı. Kızıldeniz gibi stratejik geçiş noktalarından da geçen bu hatlar, dünyanın farklı bölgeleri arasında kesintisiz iletişim kurulmasında önemli bir görev üstleniyor. İlgili çözümler: web sitesi
Binlerce kilometrelik kablolar nasıl döşeniyor?
Bir deniz altı kablosunun kurulumu, geminin kabloyu suya bırakmasıyla başlamıyor. Öncelikle okyanus bilimciler, jeologlar ve jeofizikçilerden oluşan ekipler, kablonun izleyeceği güzergahı araştırıyor. Deniz tabanının yapısı ve olası riskler değerlendirildikten sonra uygun rota belirleniyor.
Binlerce kilometrelik fiber optik kablolar tek parça halinde üretilemediğinden farklı bölümler hazırlanıyor. Bunlar, büyük miktarda kablo taşıyabilen özel gemilerle döşeme bölgesine götürülüyor.
İşlem genellikle kıyıya yakın bir noktadan başlıyor. Özellikle kablonun korunması gereken alanlarda, deniz tabanında ilerleyen özel bir saban kullanılıyor. Bu mekanizma zeminde hendek açarken kabloyu da aynı anda içine yerleştiriyor.
Gemi belirlenen rota boyunca ilerledikçe kablo döşeme işlemi devam ediyor. Uzun mesafelerde veri sinyallerinin zayıflamasını önlemek için yaklaşık her 40 kilometrede bir sinyal güçlendirici bulunuyor.
Kablo bölümlerinin birleştirilmesinde ise füzyon ekleme adı verilen yöntemden yararlanılıyor. Fiber uçlarının hassas biçimde kaynaştırılması, bağlantı noktalarındaki sinyal kaybını en aza indiriyor. İlgili çözümler: i̇lan scripti v8 diamond
Bütün bu işlemler, yüz milyonlarca dolara ulaşabilen maliyetleriyle oldukça büyük mühendislik projeleri arasında.
Okyanusun dibindeki kablolar nasıl onarılıyor?
Deniz altı kabloları dayanıklı olacak şekilde üretilse de sonsuza kadar kullanılmaları tabii ki mümkün değil. Ortalama hizmet ömürleri yaklaşık 25 yıl ve bu süre boyunca çeşitli tehlikelerle karşı karşıya kalabiliyorlar.
Gemi çapaları, balıkçılık faaliyetleri, doğal afetler ve deniz canlıları kablolar için en büyük tehlikeler. Özellikle köpekbalıklarının oluşturabileceği hasarlar da dikkate alındığından, uygun bölgelerde kabloların deniz tabanına gömülmesi tercih ediliyor. İlgili çözümler: müşteri yönetim sistemi
Bir arıza tespit edildiğinde özel onarım gemileri devreye giriyor. Gemiler, kanca ve benzeri ekipmanlarla hasarlı kabloyu deniz tabanından alarak yüzeye çıkarıyor. Ardından zarar gören bölüm kesiliyor ve yerine yeni bir fiber optik kablo parçası ekleniyor. Bağlantılar tamamlandıktan sonra hattın düzgün çalışıp çalışmadığı test ediliyor. Herhangi bir sorun bulunmazsa kablo yeniden deniz tabanına indiriliyor. İlgili çözümler: otomasyon yazılımı
Bu işlemler, özellikle derin sularda ve zorlu hava koşullarında oldukça karmaşık hale gelebiliyor. Buna rağmen küresel iletişim ağının kesintisiz çalışabilmesi için onarım gemileri sürekli görev halinde. İlgili çözümler: ilan portalı
Yeni kablo hatları kurulmaya devam ediyor
Deniz altı fiber optik ağları, mevcut hatların bakımıyla sınırlı kalmadan genişlemeyi sürdürüyor. Kanada ile Avrupa arasında yaklaşık 4.506 kilometre uzunluğunda yeni bir veri kablosu döşenmesi de planlanan projeler arasında.
1950'li yıllarda geliştirilen fiber optik teknolojisinin yaygınlaşmasıyla büyük bir dönüşüm geçiren deniz altı iletişim sistemleri, bugün küresel internet altyapısının temelini oluşturuyor. Uydu teknolojileri gelişmeye devam etse de kıtalararası veri trafiğinin büyük bölümünü taşıyan bu kabloların yakın gelecekte de önemini koruması sürpriz olmayacak. Dolayısıyla okyanusların derinliklerinde çalışan kablo döşeme ve onarım gemileri, dijital iletişimin sürdürülebilmesi için görev yapmaya devam edecek.
Kaynak: Chip Online
